«Ферменттермен катализденетін реакциялардың кинетикасы»

пәнінен  2006-2007 оқу жылындағы  050701 «Биотехнология» мамандығының күндізгі бөлімінің 2-курс студенттеріне арналған тесттік тапсырмалар

 

1. Әртүрлі реакциялардың жылдамдығын зерттейтін физикалық химияның саласы:

A) Кинетика;

B) Генетика;

C) Механика;

D) Электрофорез;

E) Протеомика.

 

2. Тірі жасушаларда тотығатын органикалық заттардан молекулалық оттекке электрондар мен сутекті сатылап тасымалдайтын(АТФ түзілуі) күрделі ақуыздар (гемопротеидтер):

A) Цитохромдар;

B) Амилазалар;

C) Уреазалар;

D) Изомеразалар;

E) Липазалар.

 

3. Мочевинаның аммиак пен көмірқышқыл газына дейін гидролизін тездететін фермент:

A) Уреаза;

B) Полимераза;

C) Амилаза;

D) Лигаза;

E) Липаза.

 

4. Холоферменттің екінші атауы:

A) Симплекс;

B) Апофермент;

C) Ферон;

D) Агон;

E) Дұрыс жауап жоқ.

 

5. Бір заттың молекуласынан (донор) екінші молекулаға (акцептор) атомдардың тасымалдануын катализдейтін ферменттер жігі:

A) Трансферазалар;

B) Холоферменттер;

C) Полимерлер;

D) Цитохромдар;

E) Аминоферменттер.

 

6. Субстраттан атомдар тобын гидролиттік емес жолмен қос байланыс түзу арқылы бөліп алу реакцияларын катализдейтін ферменттер:

A) Лиазалар;

B) Изомеразалар;

C) Оксиредуктазалар;

D) Полимеразалар;

E) Дұрыс жауабы жоқ.

 

7. Тірі ағзадағы полисахаридтердің (крахмал, гликоген т.б.) гидролиттік ыдырауын катализдейтін гидролаза ферменттерінің өкілі:

A) Амилазалар;

B) Изомеразалар;

C) Лиазалар;

D) Оксиредуктазалар;

E) Цитохромдар.

 

8. Химиялық реакциялардың жылдамдықтарын зерттейтін ілім:

А) Кинетика;

В) Адсорбция;

С) Термодинамика;

Д) Фазалық тепе-теңдіктер;

Е) Электрохимия.

 

9. АТФ энергиясын пайдаланып әртүрлі екі молекулалардың өзара қосылуын катализдейтін ферменттер жігі:

A) Лигазалар;

B) Амилазалар;

C) Холоферменттер;

D) Цитохромдар;

E) Цитокининдер.

 

10. Биокатализаторлар-ферменттердің қатысуымен тірі жасушаларда ағзаға қажетті заттардың түзілуі:

A) Инактивация;
B) Активация;
C) Катализ;
D) Ингибир
леу;
E)
Дұрыс жауабы жоқ.

 

11. Күрделі ферменттердегі негізгі ақуыздық бөлік:

A) Апофермент;
B) Симплекс;
C) Агон;
D) Холофермент;

E) Кофермент.

12. Ферменттің ақуыздық емес бөлігі:

A) кофермент;

B) субстрат;

C) апофермент;

D) комплекс;

E) дұрыс жауабы жоқ.

 

13. Ферменттің биологиялық табиғаты:

A) ақуыз;

B) катализатор;

C) майлар;

D) көміртек;

E) барлық жауаптар дұрыс.

 

14. Субстраттың қосылуына жауапты фермент молекуласының бөлігі:

A) субстраттық орталық;

B) симплекс;

C) апофермент;

D) кофермент;

E) барлық жауаптар дұрыс.

 

15. Михаэлис – Ментен теңдеуі:

А)

      ;

B)  ;         

C)  ;

 

D) ;

 

E) барлық жауаптар дұрыс емес.

 

16. Субстратпен процесті ингибирлегенде микроағзалардың меншікті өсуінің жылдамдығы:

A) ;

 

B) ;

 

C) ;

D) дұрыс жауабы жоқ;

E) .

 

17. Тотығу-тотықсыздану реакцияларын тездетеді:

A) оксидоредуктазалар;

B) трансферазалар;

C) гидролазалар;

D) лиазалар;

E) липазалар.

 

18. Барлық тірі жасушаларда болатын және биологиялық катализаторлар қызметін атқаратын ерекше ақуыздар:

A) ферменттер;

B) ақуыздар;

C) минозиндер;

D) керотиндер;

E) барлық жауап жұрыс.

 

19. Гидролиттік ыдырау реакцияларын тездетеді:

A) гидролазалар;

B) лиазалар;

C) оксидоредуктазалар;

D) лигазалар;

E) трансферазалар.

 

20. Жасушадағы тотығу-тотықсыздану реакцияларын тездететін боялған ішкіжасушалық ферменттердің аталуы:

A) цитохромдар;

C) амилондар;

B) пепсиндер;

D) липостар;

E) дұрыс жауабы жоқ.

 

21. Ферменттердегі қосымша топтың басқаша атауы:

A) агон;

B) ферон;

C) симплекс;

D) олофермент;

E) апофермент.

 

22. Латын тілінен аударғанда ферменттің мағынасы:

A) Ашу;

B) Қайнау;

C) Сақталу;

D) Энергия;

E) Субстрат;

 

23. Ферменттердің негізгі түрлері:

A) қарапайым және күрделі;

B) циклдік;

C) ұқсас;

D) активті және бейактивті;

E) реттеуші.

 

24. Күрделі ферменттердегі қосымша топтың аталуы:

A) кофермент;

B) глюкоза;

C) ақуыз;

D) фермент;

E) апофермент.

 

25. Субстрат ферментке қосылады:

A) активті орталықтарда;

B) қабықшасында;

C) бейактивті орталықтарда;

D) ядрода;

E) дұрыс жауабы жоқ.

 

26. Қазіргі кезде белгілі ферменттер саны:

A) 2000;

B) 25000;

C) 44000;

D) 56000;

E) 10000.

 

24. Үшінші ретті реакцияның кинетикалық теңдеуі:

A) ;

B) 

C)  барлық жауаптар дұрыс;

D)  ;

E)  дұрыс жауабы жоқ.

 

25. Km параметрінің мағынасы:

A) Михаэлис тұрақтысы;

B) Ментен тұрақтысы;

C) Жылдамдық тұрақтысы;

D) Анри тұрақтысы;

E) Тепе-теңдік тұрақтысы.

 

26. Субстрат концентрациясын белгілі шектен асырғанда реакцияны таңдамалы емес ингибирлеу себебі:

A) иондық күштің артуы;

B) иондық күштің кемуі;

C) иондық күштің бейтараптануы;

D) иондық күштің активтенуі;

E) Дұрыс жауабы жоқ.

 

27. Субстраттың төменгі концентрациясында дақылдардың өсу жылдамдығы:

A) Артады;

B)  Кемиді;

C) Өзгермейді;

D) Барлық жауаптар дұрыс;

E) Реакция жүрмейді.

 

28. Өнімді сапалы ингибирлегенде түзіледі:

A) Оның комплексі;

B) Қосылысы;

C) Элементі;

D) Белгісіз заты;

E) Байланысы.

 

29. Ферменттік реакциялар жылдамдығы үшін Анри теңдеуі:

 А) ;

 В) ;

 С) ;

 D) ;

 Е) Дұрыс жауабы жоқ.

 

30. Аррениус теңдеуі мына тәуелділікті көрсетеді:

А) реакцияның жылдамдық тұрақтысының температураға;

В) ақуыздардың денатурациясын;

С) ферменттің каталиттік активтілігінің температураға;

D) температуралық оптимумды;

Е) Сутек иондарының  концентрациясының  каталититтік активтілікке байланысын.

 

31. Папаин:

А) ақуыз гидролизін тездететін өсімдік ақуызының ферменті;

В) ферментті тотықтырады;

С) барлық жауаптар дұрыс;

D) ақуыз ыдырауын арттырады;

Е) дұрыс жауабы жоқ.

 

32. Көптеген ақуыздардың денатурациясы мына температура аралығында басталады:

А) 45 тен 50-ге дейін;

В) 55 тен 60-ға дейін;

С) 47 ден 55-ге дейін;

D) 30 дан 47-ге дейін;

Е) 30 дан 45-ге дейін.

 

33.Ферменттер активтілігінің ортаның рН тәуелділігі анықталған:

A) 50 жылдан астам ;

B) 80 жылдан астам

C) 20 жылдан астам;

D) 35 жылдан астам;

E) 100 жылдан астам.

 

34. Температуралық   оптимум дегеніміз:

А) Ферменттің каталиттік активтілігі максимал болатын температура;

В) Фермент- субстратты комплекстің түзілуі;

С) Фермент активтілігінің рН аймағына;

D) Ферменттің конформациялық өзгерісі;

Е) Дұрыс жауабы жоқ.

 

35. Өсімдік тектес ферменттер үшін температуралық оптимум:

А) 50 және 60 арасында;

В) 75-ке дейін;

С) 63 пен 80 арасында;

D) 35 пен 40 арасында;

Е) 57 мен 63 арасында.

 

36. Жануар тектес ферменттер үшін температуралық оптимум:

А) 40 пен 50 арасында;

В) 55 пен 65 арасында;

С) 40 пен 65 арасында;

D) дұрыс жауабы жоқ;

Е) 30 пен 48 арасында.

 

37.Ортаның рН әсер етеді:

A) Субстраттың иондану дәрежесіне;

B) Температуралық оптимумға;

C) Ақуыздар денатурациясына;

D) Барлық жауаптар дұрыс;

E) Дұрыс жауабы жоқ.

 

38. Көптеген ақуыздардың денатурациясы қандай температурада аяқталады:

A) 55-те;

B) 67-те;

C) 45-те;

D) 65-те;

E) 70-те.

 

39. Аррениус теңдеуі:

A) ;

B) ;

C) ;

D) ;

Е) Дұрыс жауабы жоқ.

 

40. Молекулалық кинетика қарастырады:

А) реакциялар механизмін;

В) ерітінділер көлемін;

С) ерітінділер қысымын;

Д) заттар концентрацияларын;

Е) жүйе температурасын.

 

41. 1926 жылы алғаш кристалды ферментті (уреазаны) бөліп алған ғалым:

A) Самнер;

B) Анри;

C) Михаэлис-Ментен;

D) Баландин;

E) Вавилов.

42. Ақуыздарға әсер ететін ферменттер:

A) Протеиназалар;

B) Лиазалар;

C) Лигазалар;

D) Изомеразалар;

E) Гидролазалар.

 

43.  «Фермент  субстратқа, кілт құлыпқа енгендей жақындайды» салыстырмасының авторы:

A) Фишер;

B) Анри;

C) Михаэлис – Ментен;

D) Самнер;

E) Вавилов.

 

44. Ферменттің ақуыздық бөлігі:

A) Апофермент;

B) Субстрат;

C) Белки;

D) Клетка;

E) Кофермент.

 

45. Ферменттің ақуыздық емес бөлігі:

A) Кофермент;

B) Апофермент;

C) Клетка;

D) Субстрат;

E) Микробы.

 

48. Гидролиттік ыдырауды тездететін ферменттер:

A) Гидролазалар;

B) Изомеразалар;

C) Лигазалар;

D) Лиазалар;

E) Трансферазалар.

 

49. Кристалдық күйде алғаш бөлініп алынған фермент:

A) Уреаза;

B) Трансфераза;

C) Лиаза;

D) Лигаза;

E) Изомераза.

 

50. Ферменттік реакция жылдамдығы үшін алғаш теңдеу ұсынды:

A) Анри;

B) Фишер;

C) Кошланд;

D) Михаэлис-Ментен;

E) Вавилов.

 

 

51. «Фермент  субстратқа, қолғап қолға енгендей жақындайды» салыстыр-масының авторы:

A) Кошланд;

B) Фишер;

C) Анри;

D) Самнер;

E) Михаэлис-Ментен.

 

52. Ферменттік реакция жылдамдығына әсер етеді:

А) концентрация;

В) қатты заттың көлемі;

С) ерітінід түсі;

Д) еріткіш түсі;

Е) тұнба түсі.

 

53. Ферменттер ерекшеліктерінің бірін атаңыз:

A) бағытталып және реттеліп әсер етуге қабілеттілігі;

B) дұрыс жауабы жоқ;

C) органикалық заттарды тасымалдау;

D) қорғағыш қызметі;

E) барлық жауаптар дұрыс.

 

54. Субстраттың  қосылуына   жауапты ферменттің  молекулалық  бөлігі:

A) субстратты   орталық;

B) симплекс;

C) апофермент;

D) кофермент;

E) барлық жауап  дұрыс.

 

55. Реакция жылдамдығы – бұл :

А) уақытқа байланысты  заттар мөлшерінің өзгеруі;

В) көлемінің  өзгеруі;

С) реакция кезіндегі  қысым  тұрақтылығы;

Д) реакция  кезіндегі заттың  табиғатының  өзгеруі.

 

56. Тотығу-тотықсыздану  реакциясын  тездететін ферменттер:

A) оксидоредуктазалар;

B) трансферазалар;

C) гидролазалар

D) лиазалар;

E) липазалар.

 

57.Барлық тірі жасушаларда кездесетін және биологиялық катализаторлар болатын ерекше ақуыздар  :

A) фермент;

B) барлық жауап дұрыс;

C) ақуыз;

D) керотин;

E) минозин.

 

58. Фермент-субстратты комплекстің қалыптасу жылдамдығына әсер ететін ферменттердің қасиеті :

A) термолабильдылық;

B) таңдамалылық;

C) бағытталғыштық;

D) барлық жауап дұрыс;

E) барлық жауап дұрыс емес.

 

59. Реакция жылдамдығының теңдеуі:

А) υ =  - dc / dt

В) υ =   dc / dt

С) υ =  - dc • dt

Д) υ =  - dc -  dt

Е) υ =  - c +  t

 

60. Ферменттердің қосымша тобы :

A) агон;

B) ферон;

C) сиплекс;

D) олофермент;

E) апофермент.

 

61. Химиялық  реакцияларды  тездететін заттар:

А) катализатор;

В) ингибитор;

С) субстрат;

D) биомасса;

Е) модулятор.

 

62.Бірлік беттегі микроорганизмдердің жалпы массасы  :

А) биомасса;

В) бактерии;

С) грибы;

D) субстрат;

Е) фермент.

 

63. Кейбір ферменттердің құрамына кіретін, табиғаты ақуызды емес  органикалық қосылыстар :

А) кофермент;

В) апофермент;

С) лизоцим;

D) токсин.

 

64. Химиялық және ферменттік реакциялардың жылдамдықтарын кемітетін заттар:

А) ингибиторлар;

В) заттар;

С) активаторлар;

D) модуляторлар;

Е) антигендер.

 

65. Ферменттердің каталиттік активтілігін өзгертетін заттар :

А) модулятор;

В) активатор;

С) ингибитор;

D) антиген;

Е)  заттар.

 

66.Барлық жануарлар мен өсімдіктердің тіршілігінің және құрылысының негізі болатын қарапайым тірі жүйе :

А) жасуша;

В) эритроцит;

С) лейкоцит;

D) цитоплазма;

Е) ядро.

 

67. Тұрақты шаманың аталуы :

А) Константа;

В) Гипербола;

С) Рибосома;

D) Ядро;

Е) Альфа.

 

68. Ферменттің әсерінен өзгеретін химиялық заттар :

А) Субстрат;

В) Конденсат;

С) Пептон;

D) Агар;

Е) Глюкоза.

 

69.Молекулалары (макромолекулалары) бөлімшелердің көптеген рет қайталануынан тұратын заттар :

А) Полимерлер;

В) Мономерлер;

С) Биомасса;

D) Ингибитор;

Е) Фермент.

 

70. Молекулалық массасы үлкен емес полимерлер :

А) Олигомерлер;

В) Полимерлер;

С) Мономерлер;

D) Денатурат;

Е) Ген.

 

71.Ақуыздардың тұрақтылығын күшейтетін заттар :

A) субстраттар, органикалық заттар, тұздар;

B) окситтер және сілтілер;

C) ферменттер;

D) витаминдер;

E) жауап жоқ.

 

72. Ерекше ферменттермен әсерлесетін  Са2+ , Zn 2+,  Mn2+, Fe2+ және т.б. катиондар қатарының аты  :

A) металлоферменттер;

B) апоферменттер;

C) субстраттар;

D) гидролазалар;

E) протеазалар.

 

73.Ферменттердің тұрақтылығын күшейту үшін қолданады :

A) ақуыздардың химиялық модификациясын;

B) катализаторларды;

C) активаторларды;

D) ингибиторларды;

E) химиялық талдауды.

 

74. Жануар тектес ферменттердің температуралық оптимумы :

A) 40 - 50 С;

B) 300 - 400 С;

C) -20 - 00 С;

D) 1000 - 1200 С;

E) 700 – 800 С.

 

75. α – амилаза ферментін тұрақтандыру үшін керек :

A) 50-70% сорбит қосу;

B) 50-90% глицерин қосу;

C) этанол қосу;

D) Са2+  қосу;

E)  H2SO4  қосу.

 

76. Кристалдық күйде алғаш алынған ақуыздық фермент:

A) уреаза;

B) амилаза;

C) папаин;

D) трипсин;

E) глюкоамилаза.

 

78. Ферменттердің рационалды номенклатурасын ұсынған:

A) Э.Дюкло;

B) Л.Пастер;

C) Анри;

D) Семенов;

E) Михаэлис.

 

79.Ферменттің субстратқа байланысуын бейнелі түрде қолдануы:

A) кілт құлыпқа енгендей;

B) аға қарындасына;

C) күн жерге ;

D) ақуыз қышқылға;

E) жауап жоқ.

 

80.Субстрат пен ферменттің индукциялық сәйкестігі туралы болжамның авторы:

A) Д.Кошланд;

B) Э.Фишер;

C) Ч.Дарвин;

D) Г.Мендель;

E) О.Ахимов.

 

81.Асқазан асты безінің бөлетін ферменті:

A) химотрипсин;

B) пепсин;

C) апсарагиназа;

D) глюкоамилаза;

E) папаин.

 

82.Майлардың гидролизін тездететін ферменттер:

A) липаза;

B) уреаза;

C) протеаза;

D) амилаза;

E) лизоцим.

 

83.Егер өнім Р жылдам және қайтымды ингибитор ретінде қолданса , комплекстің түзілуі былай аталады:

A) Тепе-теңдік константасы;

B)  Мэнтен константасы;

C)  Реакция константасы;

D)  Диссоциация константасы;

С)  Жылдамдық константасы.

 

84. Өнімнің жиналуында  γр теңдеуінің  әсері:

A) Стехиометриялық коэффициент;

B) Клеткалық биомассаның саны;

C) Сызықтық байланыс;

D) Айнымалылық коэффиценті;

E)  Активтілік  қатынасы.

 

85. Микробиологиялық жүйенің  экспоненциалды  өсімі тәуелді:

A) Меншікті өсу жылдамдығына;

B) Субстраттың бастапқы концентрациясына;

C) Температураға;

D) Ингибирлеуге;

E) Жасушаның соңғы  концентрациясына.

 

86. Егер процесс механизмі ингибирленген  реакция өнімімен қабаттасса  онда тәжірибедегі тәуелділіктер :

A) түзу сызыққа айналуы қажет;

B) жоғарылау керек

C) өзгермеу керек;

D) төмендеу;

E) жинақталу.

 

87.Ферменттердін каталиттік активтілігін өзгертетін заттар:

A) модуляторлар;

B) эффекторторлар;

C) гормондар;

D) витаминдер;

E) стабилизаторлар.

 

88. Ферменттік  активтілікті төмендетуші заттар:

A) ингибиторлар;

B) модуляторлар;

C) активаторлар;

D) эффекторлар;

E) антиоксиданттар.

 

89.Катализ және реттеу орталықтары бар ферменттер :

A) аллостерилдік фермент;

B) катализденетін фермент;

C) индуцияланатын фермент;

D) коагуляцияланатын фермент;

E) барлық жауап дұрыс .

 

90. Рякция жылдамдығының өлшем бірлігі:

А) моль/л •сек

В) моль/л

С) г-моль/л

Д) г/моль

Е) мл/г

 

91. Ферменттер жіктелуі:

А) қарапайым және күрделі;

В) органикалық және бейорганикалық ;

С) үлкен және кіші;

D) ядролық және ядрсыз;

Е) бірдей және әртүрлі.

 

92. Ферменттің айқын белгісі:

А) таңдамалылық;

В) ақуыздық бөлігі;

С) қосымша тобы;

D) активтілігі;

Е) барлық жауап дұрыс.

 

93.Апоферменттен  оңай ажыратылатын, өздігінен өмір сүре алатын қосымша топ:

А) кофермент;

В) холофермент;

С) апофермент;

D) фермент;

Е) изомер.

 

94.Ферменттің каталиттік активтілігі максимал болатын температура:

А) температура оптимумы;

В) таңдамалылық;

С) ақуызды бөлік;

D) барлық жауап дұрыс емес

Е)барлық жауап дұрыс.

 

95. Барлық тірі жасушаларда кездесетін және катализатор болатын ерекше ақуыздар:

А) ферменттер

В) апоферменттер

С) коферменттер;

Д) холоферменттер;

Е) трансферазалар.

 

96.Жасушадағы тотығу-тотықсыздану реакцияларын тездететін жасу- шаішілік ферменттер

А) цитохромдар;

В) амилазалар;

С) ферменттер;

D) коферменттер;

Е) апоферменттер.

 

97. Крахмал гидролизы реакциясын тездететін фермент:

А) амилаза;

В) липаза;

С) иротеаза;

D) уреаза;

Е) цитохромдар.

 

98.Тотығу-тотықсыздану реакцияларын тездететін  фермент

А) оксидоредуктазалар;

В) трансферазалар;

С) гидролазалар;

D) лиазалар;

Е) изомеразалар.

 

99. Гидролиттік бөліну реакциясын тездететін фермент:

А) гидролазалар;

В) трансферазалар;

С) оксидоредуктазалар;

D) лиазалар;

Е) изомеразалар.

 

100.Бір молекуланың ішіндегі кеңістіктік және құрылымдық  өзгерістерді тездететін ферменттер:

А) изомеразалар;

В) гидролазалар;

С) ферменттер;

D) лиазалар;

Е) трансферазалар.

 

101.Ферменттің  температуралық  оптимумы:

А) ферменттердің каталиттік активтілігі максимал болатын   температура;

В) ферменттердің каталиттік активтілігі минималь болатын   температура;

С) фермент активті емес температура;

D) ферменттің бұзылу температурасы;

E) ферменттің денатурация температурасы.

 

102.Әсерлесуші массалар заңын ашқан :

А) Гульдберг

В) Вант-Гофф

С) Аррениус

Д) Ментен

Е) Михаэлис

 

103.Тотығу-тотықсыздану реакциясын тездететін ферменттердің класы :

А) оксиредуктазалар;

В) лиазалар;

С) лигазалар;

D) изомеразалар;

E) трансферазалар.

 

104.Тұрақты температурадағы гомогендік реакцияларының жылдамдығы :

А) Әсерлесуші заттардың концентрациясына тура пропорционал

В) Әсерлесуші заттардың концентрациясының әртүрлілігіне тура пропор-ционал

С) Әсерлесуші заттардың температурасының әртүрлілігіне тура пропор-ционал

Д) әсерлесуші заттардың  фазаларының түсіне тура пропорционал

Е) әсерлесуші заттардың көлемінің әртүрлілігіне тура пропорционал

 

105. Биологиялық катализаторлар болатын ерекше ақуыздар :

А) ферменттер;

В) липидтер;

С) көмірқышқылдар;

D) майлар;

E) қышқылдар.

 

106. Процес механизмін ескермей, реакция жылдамдығының математи-  калық көрінісін беретін кинетика бөлімі :

А) формальды кинетика;

В) молекулалық кинетика;

С) математикалық кинетика;

D) эмпирикалық кинетика;

E)  теоретикалық кинетика.

 

107. Ағзаның өмір сүруінің негізіне жататын, негізгі биологиялық процестердің типіне байланысты ферменттер қанша класқа бөлінеді :

А)  6;

В)  8;

С)  4;

D)  5;

E)  3.

 

108.Реакция жылдамдығының константасы мынаған тәуелді емес :

А) әсерлесуші заттардың концентрациясына ;

В) катализаторға;

С) температураға

D) әсерлесуші заттардың табиғатына;

E) реакция жылдамдығына.

 

109. Әсерлесуші заттардың әсерлесу механизмін зерттейтін кинетиканың бөлімі :

А) молекулалық кинетика;

В) математикалық кинетика;

С) формальды кинетика;

D) молекулааралық кинетика;

E) теоретикалық кинетика.

 

110. Реакцияның молекулалығы анықталады :

А) реакцияның элементарлы актісіне қатысатын молекулалар санымен;

В) әсерлесуші заттардың концентрациясымен;

С) реакция жылдамдығымен;

D)  әсерлесуші заттардың табиғатымен;

E) реакция константасымен.

 

111. Ферменттердің активті орталықтары болып табылады :

А) функционалды топтар

В) пептидтік байланыс

С) метиндық топтар

Д) метилендік топтар

Е) көміртегі атомы

 

112.  Кинетика қанша бөлімнен тұрады :

А) 2 бөлімнен;

В) 3 бөлімнен;

С) 4 бөлімнен;

D) 5 бөлімнен;

E)  1 бөлімнен.

 

113. Ферменттің каталиттік активтілігін өзгертеді :

А) модуляторлар;

В) катализаторлар;

С) детерминанттар;

D) активаторлар;

E)  ингибиторлар.

 

114.Катализдік және регуляциялық орталықтары бар ферменттер:

А) аллостерилдік фермент;

В) сферикалық фермент;

С) коферменттер;

D) спиралденген фермент;

E)  каталиттік фермент.

 

115.Гидролиздік ыдырау реакциясын тездететін ферменттер класы :

А) гидролазалар.;

В) лиазалар;

С) изомеразалар;

D) трансферазалар;

E) оксиредуктазалар.

 

116Ферменттерді тұрақтандыру тәсілдерін қанша топқа бөлуге болады:

А) 3 топқа;

В) 4 топқа;

С) 5 топқа;

D) 6 топқа;

E) 8 топқа.

 

117.Мочевинаны ыдырататың кристалдық фермент :

А) уреаза;

В) амилаза;

С) пепсин;

D) трипсин;

E)  муцин.

 

118. Бір молекуланың шенберінде кеністіктік және құрылымдық өзгерістерді тездететін ферменттердін класы:

А) изомеразалар;

В) оксиредуктазалар;

С) лигазалар;

D) гидролазалар;

E) трансферазалар.

 

119. Латын тілінен аударғанда  «фермент» не білдіреді:

А) «ашытқы»;

В) «катализатор»;

С) «активатор»;

D) «қайта құру»;

E) «тотық».

 

120. «Фермент субстратқа кілт құлыпқа енген сияқты сәйкес келеді»,- осы белгілі ережені айтқан кім :

А) Э.Фишер,  1894;

В) Д.Кошланд, 1900;

С) Д.Самнер, 1926;

D) Михаэлис, 1800;

E)  Эйген, 1860.

 

121.Химиялық кинетика мына бөлімдерден тұрады:

А) формальды , молекулалық;

В) құрылымдық және  функционалдық;

С) интуитивтік және  эксперименталдық;

D) дұрыс жауабы жоқ;

Е) барлық жауап дұрыс.

 

122.   Аррениус  теңдеуін көрсетініз:

А)  ;

В)  ;

С)  ;

D) ;

Е) .

 

123.  Үшмолекулалы реакцияны көрсетініз:

А)   3A → B;

В)  Н2 + I2  → 2HI;

C)  СН3СОСН3 → С2Н4 + Н2 + СО;

D)  CaCO3 → CaO +CO2;

E)  H2SO4 + CaOH → CaSO4 + H2O.

 

124.Үшінші реттік  кинетикалық теңдеу :

A) ;

B)  ;

C) барлық жауабы дұрыс;

D)  ;

Е) дұрыс жауабы жоқ .

     

125.Аррениус теңдеуіндегі  предэкспоненциалды коэффициент анықтайды :

А)  барлық молекулалардың соқтығысу санын;

В)  активті молекулалар соқтығысуының санын;

С)  пассивті молекулалардың өзгеруінің санын;

D)  математикалық  өзгертулер санын;

Е)  тасымалданған  молекулалар санын.

 

126.  Ферменттік реакция нәтижесінде жүйенің активтендіру энергиясы:

А) кемиді;

В) артады;

С) өзгермейді;

D) нөлге тең;

Е)  артады, сонан соң кемиді.

 

127.  Михаэлис – Ментен теңдеуі:

А) ;

В) ;

С)  ;

D) 

E)  e+(es)=e0

 

128.  Процесті субстратпен ингибирлегенде микроағзалардың меншікті өсу жылдамдығы:

А)

 ;

В)  ;

С)   e+(es)=e0

D)   ;

E)    ;

 

129.  1926 жылы алғашқы кристалды ферментті алған ғалым:

А) Самнер;

B) Баландин;

C) Михаэлис-Ментен;

D) Вавилов;

E) Анри.

 

130. Бірінші ретті реакцияның кинетикалық теңдеуі:

A) ;

B)  ;

C)  барлық жауаптар дұрыс;

D)  дұрыс жауабы жоқ;

Е)  .

 

131. Ферменттік катализдің бірінші сатысы:

А) субстраттың ферментпен әрекеттесуі және олардың комплексінің түзі-луі;

В) соңғы өнімнің түзілуі;

С) субстратты мұздату, қатыру;

D) ферментті буландыру, ұшыру;

Е) активті комплекстің ыдырауы.

 

132. Гемоглобин коферменті:

А) гем;

В) глобин;

С) глобулин;

D) ацетилкофермент А;

Е) дұрыс жауабы жоқ;

 

133. Дегидрогеназалар – мына реакцияны катализдейтін ферменттер:

А) сутекті үзу;

В) субстратты үзу ;

С) кофермента үзу;

Д) оттекті қосып алу;

Е) бензолды қосып алу.

 

134. Реакцияның активтендіру энергиясы дегеніміз:

А) Молекулаларды активтендіру үшін қажет энергия;

В) Молекулаларды өсіру үшін қажет жарық ағының мөлшері

С) Электролиз үшін қажетті электр тогының шамасы;

Д)  Бөлшектерді қозғау үшін қажетті күш мөлшері;

Е) Бөлшектерді арттыру үшін қажетті ферменттер саны.

 

135. Реакция жылдамдығының анықтамасы:

А) Бірлік көлемде бірлік уақыт ішінде әрекеттескен заттың мөлшері;

В) Берілген уақыт ішінде 100° С-та бөлінген заттың мөлшері;

С) Ферменттерді бөлу реакциясына қатысатын заттың мөлшері;

D) Уақытты көлемге бөліп 100% көбейткенге тең;

Е) Барлық жауаптар дұрыс.

 

136. Жануар тектес ферменттер үшін температуралық оптимумды анықтаңыз:

А) 40-50° С;

В) 80-90° С;

С) -10-0° С;

D) 0-10° С;

Е) 80-120° С.

 

137. «Ақуыз денатурациясы» түсінігіне анықтама бетіңіз:

А) Ақуыздың бұзылуы;

В) Күрделі ақуыздың түзілуі;

С) Көп мөлшерді жылудың бөлінуі;

D) Ақуыздың әлсіз байланысының тотықсыздануы;

Е) Барлық жауаптары дұрыс.

 

138. Бағыты бойынша реакциялардың түрлері:

А) Қайтымды және қайтымсыз;

В) Күрделі және қарапайым;

С) Қайтымды;

D) Қайтымсыз;

Е) Барлық жауаптары дұрыс.

 

139.Реакцияның қарапайым актісіне қатысушы молекулалар саны  :

А) 1,2 және 3 молекула;

В) 4-5 молекула;

С) 3 молекула;

D) 2-5 молекула;

Е) Дұрыс жауабы жоқ.

 

140Ферменттік реакция жылдамдығы үшін Анри теңдеуі:

А) ;

В) ;

С) ;

D) В және С жауаптары дұрыс;

Е) Барлық жауаптары дұрыс.

 

141. Химиялық реакцияны тездетушілер:

А) Катализаторлар;

В) Ингибиторлар;

С) Субстраттар;

D) Биомасса;

Е) Модуляторлар.

 

142.Ферменттердің каталиттік активтілігін өзгертетін заттар:

А) Модулятор;

В) Активатор;

С) Ингибитор;

D) Антиген;

Е) Заттар.

 

143.Жануарлар мен өсімдіктер құрылысы мен тіршілігі негізі,қарапайым тірі жүйе:

А) Жасуша;

В) Эритроцит;

С) Лейкоцит;

D) Цитоплазма;

Е) Ядро.

 

144.Реакцияның жылдамдық тұрақтысы және жылдамдығы концентрация мына мәнінде өзара тең болады: 

А) Бірге;

В) Онға;

С) Жүзге;

D) Нөлге;

Е) Мыңға.

 

145. Ферменттер әсеріне өзгеріске ұшырайтын химиялық заттар:

А) Субстрат;

В) Конденсат;

С) Пептон;

D) Агар;

Е) Глюкоза.

 

146.  Молекулалары көп рет қайталанып келетін бөлімшелерден тұратын заттар:

А) Полимерлер;

В) Мономерлер;

С) Биомасса;

D) Ингибитор;

Е) Фермент.

 

147. Молекулалық массасы 1000-5000 арасындағы заттар:

А) Олигомерлер;

В) Полимерлер

С) Мономерлер;

D) Денатурат;

Е) Ген.

 

148. Тотығу реакциясын тездететін ферменттер:

А) Оксидоредуктаза;

В) Трансфераза;

С) Гидролаза;

D) Лиаза;

Е) Изомераза.

 

149.Функционалды топтар мен молекула қалдықтарының тасымалдануын тездететін ферменттер:

А) Трансфераза;

В) Оксидоредуктаза;

С) Гидролаза;

D) Лиаза;

Е) Изомераза.

 

150.Субстраттан кейбір атомдар тобын гидролиттік емес жолмен тездетуші фермент:

А) Лиаза;

В) Трансфераза;

С) Гидролаза;

D) Оксидоредуктаза;

Е) Изомераза.

 

151. Сутек пероксидінің ыдырау реакциясын тездететін фермент:

А) каталаза;

В) уреаза;

С) пепсин;

D) трипсин;

Е) химотрипсин.

 

152. Қазіргі кездегі ферменттер аталуы қай жылы ұсынылды:

   А) 1961

   В) 1965

   С) 1966

   Д) 1962

   Е) 1963

 

153.Тотығу-тотықсыздану реакцияларын тездететін ферменттер:

А) Оксидоредуктазалар;

В) Трансферазалар;

С) Гидролазалар;

D) Лиазалар;

Е) Изомеразалар.

 

154.Анри ферменттік реакция жылдамдығы үшін теңдеуді қай жылы ұсынды:

А) 1902;

В) 1901;

С) 1903;

D) 1904;

Е) 1905.

 

155. Субстраттан басқа ферменттермен әрекеттесе алатын заттар:

А) Ингибиторлар;

В) Ақуыздар;

С) Липидтер;

D) Ферменттер;

Е) Модуляторлар;

 

156. Ферменттік активтілікті төмендететін заттар:

А) Ингибиторлар;

В) Липидтер;

С) Модуляторлар;

D) Ақуыздар;

Е) Ферменттер.

 

157. Өзінің химиялық табиғаты бойынша кәдімгі субстраттарға жақын ингибиторлар:

А) Субстратты  аналогтар;

В) Ферментті аналогтар;

С) Ақуызды аналогтар;

D) Ингибиторлы аналогтар;

Е) Кәдімгі аналогтар.

 

158. Реттеу мен катализдік орталықтары бар ферменттер:

А) Аллостерилдік ферменттер;

В) Субстраттық ферменттер;

С) Ақуыздық ферменттер;

D) Каталиттік ферменттер;

Е) Ингибиторлық ферменттер.

 

159. Ферменттердің инактивтелуіне қандай химиялық және механикалық факторлар әсер етеді:

А) Тотығу;

В) Үзілу;

С) Ыдырау;

D) Бөліп алу;

Е) Қосылу;

 

160. Электрондық катализ теориясын  тұжырымдады:

А) Рогинский-Волькенштейн;

В) Михаэлис-Ментен;

С) Анри-Ментен;

D) Соменов-Воеводский;

Е) Баладин-Семенов.

 

161. Радикалдық катализ теориясының авторы:

А) Семенов-Воеводский;

В) Баладин-Семенов;

С) Михаэлис-Ментен;

D) Анри-Ментен;

Е) Рогинский-Волькенштейн.

 

162. Электрондық теорияның қолдануының  негізгі аймағы:

А) Тотығу-тотықсыздану реакциясы;

В) Изомерлену;

С) Гидратация;

D) Гидролиз;

Е) Конденсация.

 

163. Радикалды теорияда беттік қабатында бос валенттілігі бар үлкен полирадикалдың аталуы:

А) Кристалл;

В) Алмаз;

С) Крекинг;

D) радикал;

Е) Молекула.

 

164. Тәжірибеде активті орталықтағы атомдардың санын анықтауға болатын теория:

А) Кобозев;

В) Рогинского;

С) Ментена;

D) Баландина;

Е) Михаэлиса .

 

165. Флавинді ферменттердің коферменттері:

А) ФМН и ФАД ;

В) ДНК и РНК;

С) ФРМ и ФКМ;

D)  АТФ и АМФ;

Е) НАД и НАДФ  .

 

166. Эстеразалық ферменттер гидролиз жолымен катализдейді:

А) Эфирлік байланыстардың үзілуін;

В) Күрделі эфирлік топтардың құрылуын;

С) Альдегидтік топтардың синтезін;

D) Кетоиминдік топтардың түзілуін;

Е) Активтік қосылыстардың ыдырауын.

 

167. Ферменттердің каталиттік активтілігі жоғары болатын температура:

А) Температуралық оптимум;

В) Максималдық оптимум;

С) Ферментативтік оптимум;

D) Ақуыздық оптимум;

Е) Каталиттік оптимум.

 

168. Папаиннің температуралық оптимумы:

А) 80 С;

В) 60 С;

С) 70 С;

D) 100 С;

Е) 50 С.

 

169. Фермент субстратқа кілт құлыпқа енгендей келеді деген ережені тұжырымдады:

А) Фишер, 1894;

В) Кошланд, 1892;

С) Пастер, 1895;

D) Ментен,1888;

Е) Кун, 1899.

 

170. Ферменттерде каталиттік орталықтардан басқа  орталықтар:

А) субстратты  және аллостерлі;

В) Екікомпонентті;

С) Біркомпонентті және субстратты;

D) Субстратты;

Е) Аллостерлі.

 

171. Көп сатылы биохимиялық өзгерістердің процесі:

А) Метаболизм;

В) Изомеризация;

С) Гидратация;

D) Окисления;

Е) Гидролиз.

 

172. 1964 жылы белгілі ферменттердің саны:

А) 874;   

В) 1770;

С) 990;

D) 800;

Е) 200.

 

173. Субстрат фермент молекуласының нақты байланысатын аймағы:

А) Активті орталық;

В) Ақуыз;

С) Фермент – субстрат;     

D) Дұрыс жауабы жоқ;

Е) Активсіз орталық.

 

174. Каталиттік реакторлар жұмысында кімнің теңдеуі қолданды:

А) Менглюр – Хиншелвуд;

В) Хоуген – Уотсон;

С) Михаелис – Ментен;

D) Лайнуивер – Бэрк;

Е) Анри.

 

175. Тізбектердің ішкі байланысының гидролизін қандай заттар катализдейді:

А) Эндогидролазалар

В) Апоферменттер;

С) Экзоферменттер;

D) Коферменттер;

Е) Лиазалар.

 

176. Қарапайым алғашқы заттардан көптеген әртүрлі, күрделі қосы-лыстарды өндіреді:

А) Микроағзалар;

В) Балдырлар;

С) Біржасушалылар;

D) Саңырауқұлақтар;

Е) Көпжасушалыфлар.

 

177. Жүйке импульстарының тасымалдану жүйесіне қатысатын, сол арқылы моторлы активтілікті арттыратын ферменттер:

А) Холинэстеразалар;

В) Эндогидролазалар;

С) Оксидоредуктазалар;

D) Трансферазалар;

Е) Лиазалар.

 

178. Ферменттердің тұрақтылығын арттырудың негізгі әдістерінің саны:

А) 3;

В) 4;

С) 5;

D) 6;

Е) 7.

 

179. Ақуыздардың тұрақтылығын арттыратын заттар:

А) субстраттар, органикалық еріткіштер мен тұздар;

В) күшті қышқылдар;

С) микроэлементтер;

D) минералдық заттар;

Е) сілтілер.

 

180. Тұздардың төменгі концентрациясында (<0,1М) катиондар қатары, мысалы Cа2+, Zn2+, Mn2+, Fe2+, Mo2+, Cu2+, таңдамалы байланысқа түсетін ерекше ферменттер:

А) металды ферменттер;

В) сілтілік ферменттер;

С) қышқылды ферменттер;

D) көмірсулы ферменттер;

Е) комплексті ферменттер.

 

181. Еріген тағамдық заттардың жасушалық мембранадан ад­сорбциялануы және тасымалдануынан бұрын өтеді:

 

А) бұл бөлшектердің клеткадан тыс ферменттермен гидролизденуі;

В) целлюлозаның ферменттермен гидролизденуі;

С) ақуыздың ферменттермен гидролизденуі;

D) глюкозаның ферменттермен гидролизденуі;

Е) фруктозаның ферменттермен гидролизденуі.

 

182.  Хемосорбция  активтендіру энергиясын қажет етеді, сондықтан оның басқаша аты:

А) активтендірілген адсорбция;

В) тежелген адсорбцией;

С) жоғарғы- адсорбция;

D) кәдімгі адсорбция;

Е) инактивтендірілген адсорбция.

 

183. Радикалдық теория үлкен кристаллды қарастырады:

А) полирадикал ретінде;

В) ультрарадикал ретінде;

С) мультирадикал ретінде;

D) квазирадикал ретінде;

Е) микрорадикал ретінде.

 

184. Тәжірибеде активті орталықтағы атомдардың санын, миграция   ауданын, миграциялық ұяшықтар санын анықтауға  болатын теория авторы:

А) Кобозев;

В) Вересков;

С) Баландин;

D) Рогинский;

Е) Уткин.

 

185.Қайтымсыз ингибиторларға жататын улар:

А) цианидті ион, жүйкепаралитті улар;

В) өндірістік улар;

С) пестицидтер;

D) гербицидтер;

Е) инсектицидтер.

 

186. Көптеген бәсекелес ингибиторлар өзінің химиялық табиғаты жағынан кәдімгі субстраттарға ұқсас,ондай ингибиторлардың атауы:

А) субстратты аналогтар;

В) субстратты антагонисттер;

С) субстратты активаторлар;

D) субстратты модуляторлар;

Е) субстратты реагенттер.

 

187. Реттеу мен катализдік орталықтары бар ферменттер:

А) аллостерильдік фермент;

В) аллопецильді фермент;

С) аналогты фермент;

D) пропедевтикалық фермент;

Е) андрогенді фермент.

 

189. Көптеген аллостерильдік ферменттер шын мәнінде:

А) олигомерлі ақуыздар;

В) полимерлі ақуыздар;

С) мономерлі ақуыздар;

D) макромерлі ақуыздар;

Е) микромерлі ақуыздар;

 

190. Аррениус теңдеуін көрсетіңіз:

А) ;

В) ;

С) ;

D) ;

Е) .

 

 

191. Ферменттердің активтілігін төмендететін заттар:

А) ингибиторлар;

В) модуляторлар;

С) эффекторлар;

D) констрикторлар;

Е) инструкторлар.

 

192. Көптеген ферменттер активтілігі мына рН өседі:

А) 6 - 7;

В) 9 - 10;

С) 2 - 4;

D) 1 - 3;

Е) 3 - 5;

 

193. Субстрат пен ферменттің индуцирленген сәйкестігі туралы болжамды ұсынған:

А) Кошланд;

В) Вересков;

С) Баландин;

D) Рогинский;

Е) Уткин.

 

194. Химиялық әрекеттесудің механизмі туралы ғылым:

А) молекулалық кинетика;

В)  ингибирлеу кинетикасы;

С) биокинетика;

D) формальды кинетика;

Е) биофизика.

 

195. Химиялық реакцияның молекулалығы анықталады :

А) қарапайым сатыдағы реакцияға қатысатын молекулалар санымен;

В) сконцентрация дәрежелерінің қосындысымен;

С) бірлік уақытта, бірлік көлемде реакцияға түскен заттардың мөлшерімен;

D) барлық реакция сатысына қатысатын бөлшектер санымен;

Е) реакция температурасының дәреже көрсеткішімен.

 

196. Реакцияның механизмін ескермей, реакция жылдамдығының матема-тикалық теңдеуін беретін ғылым:

А) формальды кинетика;

В) биокинетика;

С) ингибирлеу кинетикасы;

D) молекулалық кинетика;

Е) активтендіру кинетикасы.

 

197. Реакция  жылдамдығының  тұрақтысы мынаған тәуелді емес:

А) концентрация;

В) температура;

С) катализатор;

D) әрекеттесуші заттар табиғаты;

Е) дұрыс жауабы жоқ.

 

198. Екінші ретті реакцияның жылдамдығы:

А) ;

В) ;

С)  ;

D) ;

Е) .

 

199. Ферменттердің қосымша топшасының атауы:

А) агон;

В) ферон;

С) холофермент;

D) апофермент;

Е) симплекс.

 

200. Дегидрогеназа тобы ферменттерінің саны(жуық шамамен):

А) 200;

В) 10;

С) 1000;

D) 5;

Е) 500.

 

201. Екінші ретті реакцияның кинетикалық теңдеуі:

А) ;

В) ;

С)  ;

D) ;

Е) .

 

202. Жылдамдық тұрақтысының температураға тәуелділігін көрсететін Аррениус теңдеуі:

А) ;

В) ;

С) ;

D) ;

Е) .

 

203. Екінші ретті реакцияның жылдамдық тұрақтысының өлшемі:

А) л/моль·с;

В) моль-1;

С) г/моль;

D) мл/г;

Е) г.

 

204. Нөлінші ретті реакцияның жылдамдық тұрақтысының өлшемі:

А) моль/л·с;

В) л/моль·с;

С) г/моль·с;

D) моль/л;

Е) с-1.

 

205. Үшінші ретті реакцияның жартылай өту уақыты:

А) ;

В) ;

С) ;

D) барлық жауаптар дұрыс;

Е) дұрыс жауабы жоқ.

 

206. Барлық тірі жасушалар құрамында болатын және биологиялық катализаторлар ролін атқаратын ерекше ақуыздар:

А) ферменттер;

В) нуклеотидтер;

С) ақуыздар;

D) биополимерлер;

Е) жасушалар.

207. Глюкозилтрансферазалардың тасымалдайтын қалдығы:

А) гексозалар;

В) пентозалар;

С) триозалар;

D) тетрозалар;

Е) гептозалар.

208.     Субстрат пен ферменттің индуцирленген сәйкестігі туралы болжамды ұсынған ғалым:

А) Кошланд;

В) Павлов;

С) Левенгук;

D) Менделеев;

Е) Кун.

209. ХХ-ғасырдың 30-шы жылдары маңызды коферменттердің химиялық табиғатын анықтаған ғалымдар:

А) О. Варбург, Р. Кун, П. Каррер;

В) Павлов және Ливенгук;

С) Менделеев;

D) Э. Дюкло;

Е) Пастер.

210.      Төменгі молекулалық зат қосылғанда ақуыз молекуласының үшінші реттік құрылымы өзгеретін фермент молекуласының аймағы:

А) Аллостерильдік орталық;

В) Нуклеотидтік орталық;

С) Негіз;

D) Триплет;

Е)   Полимераза.

 

211.      «Пепсин» сөзінің грек тілінен аудармасы:

А) ас қорыту;

В) сұйылту;

С) гормон;

D) фермент;

Е)   кофермент;

212.     Жасушадағы тотығу-тотықсыздану реакцияларын тездететін, боялған ішкі жасушалық ферменттер тобы:

А) цитохромдар;

В) фитогормондар;

С)  Кун ферменті;

D) протеиндер;

Е) ақуыздар.

213.     Қос байланыс түзу арқылы субстраттардан кейбір атомдар тобын гидролиттік емес жолмен үзіп алуын тездететін ферменттер:

А) лиазалар;

В) лигазалар;

С) оксидоредуктазалар;

D) измеразалар;

Е) гидролазалар.

214.     Функционалдық топтар мен молекула қалдықтарын тасымалдауды тездететін реакция ферменттері:

А) трансферазалар;

В) оксидоредуктазалар;

С) изомеразалар;

D) гидролазалар;

Е) лиазалар.

215.     Бір молекула ішіндегі кеңістіктік немесе құрылымдық қайта құруларды тездетуші ферменттер:

А) изомеразалар;

В) оксидоредуктазалар;

С) измеразалар;

D) гидролазалар;

Е) лиазалар.

 


216.     Пируватдекарбоксилаза ферменті көмір қышқыл газының бөлінуін катализдейді:

А) пирожүзім қышқылынан;

В) сүт қышқылынан;

С) сірке қышқылынан;

D) күкірт қышқылынан;

Е)  май қышқылынан.

217. Тірі жасушада ферменттер қандай роль атқарады:

А) биологиялық катализаторлар;

В) биополимерлер комплексі;

С) тұқым қуалау ақпаратын сақтау;

D) интерферазада репродукция мен  транскрипция;

Е) РНК синтезі.

218.      "Апофермент" -бұл:

А) фермент құрамына кіретін ақуыздық компонент;

В) биологиялық компонент;

С) ақуызсыз компонент;

D) энергетикалық компонент;

Е) синтетикалық компонент.

 

219.Мультиплеттер-бұл:
А)
Бірнеше атомдардан тұратын ферменттердің активті орталығы;

В) Көп атомдардан тұратын ферменттердің активті орталығы;

С) Бір атомнан тұратын ферменттердің активті орталығы;

Д) Көп атомдардан тұратын ферменттердің әлсіз орталығы;

Е) Бірнеше класстан тұратын ферменттердің тобы.

220. Активті ансамбльдер теориясының авторы:
А) Кобозев;

В) Баландин С) Павлов;

D) Кошланд; Е) Михаэлис.

221. Субстраттың төмен концентрациясындағы ферменттік реакциялар реті:

А) бірінші;

В) екінші;

С) үшінші;

Д) нөлінші;  


 

Е) біртекті.

222.     Құрылымы бойынша ферменттер:

А) бір компонентті, екі компонентті;

В)  үш компонентті;

С) 4-5 компонентті;

D) 6-  компонентті;

Е) дұрыс жауабы жоқ.

223. Ақуыз бөлігінен ажырамайтын мықты байланысқан  қосымша топ:

А) простетикалық топ;

В) коферменттік топ;

С) апоферменттік топ;

D) дұрыс жауабы жоқ;

Е) аталмайды.

224. "Папаин" - бұл:

А) ақуыз гидролизін тездетуші фермент;

В) Н2О2 дейін Н2О және О2 тездетуші фермент;

С) дұрыс жауабы жоқ;

D) май гидролизін тездетуші фермент;

Е) көміртегінің бөлінуін тездетуші фермент.

225. "Кофермент" - бұл:

А) фермент құрамына кіретін ақуызсыз бөлік;

В) биологиялық бөлік;

С) синтетикалық бөлік;

D) ақуыздық бөлік;

Е) энергетикалық бөлік.

226. «Құлыпқа кілт » ережесін Э. Фишер ашты:

А) 1894;

В) 1884;

С) 1893;

D) 1897;

Е) 1849.

 

227.  теңдеуіндегі k – бұл…

А) реакцияның жылдамдық тұрақтысы;

В) әрекеттесуші заттар концентрациясы;

С) әрекеттесуші заттың концентрациясының кемуі арқылы берілген жыл-дамдық;

D) уақыт;

Е) газ тұрақтысы.

 

228.   теңдеуінде, А – бұл:

А) экспоненциал алдындағы көбейткіш;

В) реакцияның активтендіру энергиясы;

С) абсолюттік температура;

D) ферменттің жалпы концентрациясы;

Е) ортаның қышқылдығы.

 

229.  теңдеуінде, [А] және  [В] – бұл:

А) әсерлесуші заттар концентрациясы;

В) уақыт;

С) әрекеттесуші заттың концентрациясының кемуі арқылы берілген жыл-дамдық;

D) реакция жылдамдық тұрақтысы;

Е) газ тұрақтысы.

 

230. Билогиялық процестің жылдамдығына температураның әсері жиі  бағаланады:

А) температуралық коэффициент;

В) температуралық оптимум;

С) температуралық тұрақты;

D) активтендіру энергиясы;

Е) концентрация.

 

231. Изомеразалар - катализдеуші ферменттер:


А) кейбір заттар изомеріндегі қайтымды айналуды;


В) изомерден топты ауыстыруды;


С) тотығу-тотықсыздану процесін;


D) пептидтік байланыстың ыдырауын;


Е) субстраттан сутектің ыдырауын.


 

231. Лигазалар – катализдеуші ферменттер:


А) қарапайымнан  күрделі молекуланың синтезін;


В) пептидтік байланыстың ыдырауын;


С) күрделі молекуланың гидролиттік емес ыдырауын;


D) субстраттан оттегінің бөлінуін;


Е) тотығу-тотықсыздану процесін.

 

232. Адам мен жануардың сілекейінде көміртегі қай ферменттің әсерінен ыдырайды:

А) амилазалар;


В) сахарозалар;


С) мальтазалар;


D) пептидазалар;


Е) декарбоксилазалар.



233. Сахараза ферменті ыдыратады:


А) сахарозаны;


В) мальтозаны;


С) глюкозаны;

D) лактозаны;


Е) фруктозаны.


 

234. Клетчатка қай ферментпен ыдыратылады:

А) целлюлаза;

В) амилаза;

С) пептидаза;

D) изомераза;

Е) мальтаза.

 

235. Сахароза гидролизденуіне қатысатын фермент:

А) сахараза;

В) изомераза;

С) дегидрогеназа;

D) пептидаза;

Е) липаза.

 

236. ФМН жатады:

А) оксидоредуктазаларға;

В) трансферазаларға;

С) липазаларға;

D) синтетазаларға;

Е) гидролазаларға.

 

237. НАД жатады:

А) оксидоредуктазаларға;

В) синтетазаларға;

С) липазаларға;

D) лигазаларға;

Е) трансферазаларға.

 

238. Ашытқы қай ферментке бай:

А) сахараза,

В) мальтаза;

С) изомераза;

D) пептидаза;

Е) амилаза.

 

239. Фосфодиоксиацетон фосфоглицеринді альдегидке қай фермент қатысуымен айналады:

А) изомераза;

В) глюкозофосфотаза;

С) сахараза;

D) липаза;

Е) алкогольдегидрогеназа.

 

240. Жемістегі дифенол процесін катализдейтін фермент:

А)полифенолоксидаза;

В) оксидоредуктаза;

С) дегидрогеназа;

D) изомераза;

Е) синтетаза.

 

241. Ацетилхолинді ыдырататын фермент:

А)  холинэстераза,

В)  холинкиназа,

С) дегидрогеназа,

D) эстераза.

Е)  пепсин.

 

242. Дисахаридті ыдырататын ферменттер:

А) сахараза, мальтаза, лактаза;

В) амилаза, целлюлаза, АТФ-аза:

С) каталаза, оксидаза;

D) оксидоредуктазалар, протеаза.

Е) трансферазалар.

 

243. Сілекей амилазаның рН көрсеткіші:

А) 6,8;

В) 7,2;

С) 4,5;

D) 8,3.

Е)  10,5

 

244. Крахмалды ыдыратушы фермент:                                                                                                                                     

А) панкреатикалық амилаза;

В) дегидрогеназа;

С) гексокиназа,

D) оксидоредуктаза, лактаза.

Е)  трипсин.

 

245. Глюкозаны фосфорилдеуші фермент:

А) гексокиназа;

В) дегидрогеназа;

С) фосфотаза;

D) амилаза.

Е)  каталаза.

 

246. Синтетазаның басқаша аталуы:

А) лигаза;

В) гидролаза;

С) лиаза;

 

D) дегидрогеназа.

Е)  кетаза.

 

247. Этанолды ацетальдегидке дейін тотықтыратын  фермент:

А) НАД+ - оксидоредуктаза;

В) монооксигеназа;

С) пируват дегидрогеназа;

D) пероксидаза;

Е)  каталаза.

 

247. Альфа-кетоқышқылды декарбоксилдейтін және тотықтыратын фермент:

А) пируват дегидрогеназа;

В) НАД+ - оксидоредуктаза;

С) монооксигеназа;

D) пероксидаза;

Е)  кокарбоксилаза.

 

248. Пируват дегидрогеназа ферментінің кофакторы:

А) тиаминпирофосфат;

В) фосфотаза;

С) АТФ;

D) АДФ;

Е)  никотинамид.

 

249. Пирожүзім қышқылының аталуы:

А) пируват;

В) фосфат;

С) сольват;

D) кристаллогидрат;

Е)  кофактор.

 

250. Сутек пен молекулалық оттегі қатысуымен тотығатын фермент:

А) глюкозооксидаза;

В) пируват дегирогеназа;

С) фосфотаза;

D) гидролаза;

Е)  химотрипсин.

 

251. Флавопротеидтік кофакторлар:

А) ФМН немесе ФАД;

В) тиаминпирофосфат;

С) ферроцитохром;

D) диоксигеназа;

Е) АТФ не АМФ.

 

252. Флавопротеидтер өкілі:

А) глюкозооксидаза;

В) пируват дегирогеназа;

С) фосфотаза;

D) гидролаза;

Е)  моноза.

 

253. Оксидоредуктаза ферментінің өкілі:

А) каталаза, пероксидаза;

В) протеоаза;

С) пируват дегирогеназа;

D) фосфотаза, гидролаза;

Е)  гидролаза.

 

254. Гемопротеидтер өкілі:

А) каталаза, пероксидаза;

В) глюкозооксидаза;

С) пируват дегирогеназа;

D) фосфотаза, гидролаза;

Е)  деангидраза.

 

255. Қарында көміртегіге айналатын фермент:

А) жоқ;

В) альфа- амилаза;

С) бета- амилаза;

D) сахараза;

Е)  мальтаза.

 

256. Гликолиз процесіне қатыспайтын фермент:

А) амилаза;

В) фосфорилаза;

С) пируваткиназа;

D) фосфофруктокиназа;

 

257. Сілекей амилазасын активтейтін ион:

А) хлор;

В) кальций;

С) магний;

D) калий;

Е) натрий.

 

258. Моносахаридтердің анаэробты ферментативті ыдырауы:

А) гликолиз;

В) фосфоролиз;

С) глиоксилатты цикл;

D) үш карбондық қышқылдың циклі;

Е)  монолиз.

 

259.  РНК-аза, ДНК-аза ферменттері синтезделеді:                                                               

А) асқазан асты темірмен;                 

В) ішек сөлімен;

С) қарын сөлімен;

D) дұрыс жауабы жоқ;

Е)  сілекейде.

 

260. Мононуклеотидтерді катализдейтін ферменттер:

А) дезаминазалар;

В) дегидрогеназалар;                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     

С) оксидазалар;

D) каталазалар;

Е)  деалкогольгидрогеназа.

 

261. Гликогеннің ферментті ыдырауы:

А) гликогенолиз;

В) гликолиз;

С) гидролиз;

D) фосфоролиз;

Е) люменолиз.

 

262.  Гликогенфосфорилаза ферменті қай класқа жатады:

А) трансфераза;

В) гидролаза;

С) оксидоредуктаза;

D) изомераза;

Е)  лиаза.

 

263. Әсерлесуші заттар концентрациясы жоғарыласа, реакция жылдамдығы:

А) артады;                                 

В) кемиді;

С) өзгермейді;

D) дұрыс жауабы жоқ;

Е)  артып, кемиді.

 

264. Активдендіру энергиясы көрсетеді:

А) химиялық әрекеттесуге мүмкіндікті;

В) химиялық тепе-теңдікті;

С) тізбектелген реакцияны;

D) параллельдік реакцияны;

Е) тізбекті  реакцияны.

 

265. Егер g=2, температураны 200С-ге жоғарылатсақ, реакция жылдамдығы қанша есе артады:

А) 4;                                                    

В) 2;                                                      

С) 3;

D) артпайды;

Е) 8

 

266. Егер g=2, температураны 300С-ге төмендетсек, реакция жылдамдығы қалай өзгереді:

А) 8 есе кемиді;

В) 6 есе артады;

С) 6 есе кемиді;

D) 8 есе артады;

Е) 2 есе кемиді.

 

267. 2Н2(г)+О2(г)=2Н2О(г) реакциясы үшін әсерлесуші массалар заңының өрнегі:

А) ;  

В) ;

С) ;

D) .

 

268. CI2+H2=2HCI реакциясы үшін әсерлесуші массалар заңының өрнегі:

А) ;

В) ;

С) ;

Д) .                  

 

269.  реакциясы үшін тепе-теңдік тұрақтысының өрнегі:                 

А) ;

В) ;

С) ;

D) .

                                                     

 

270. Әсерлесуші массалар заңы анықтайды:

А) химиялық реакциялар жылдамдығы әсерлесуші заттардың концентра-цияларының көбейтіндісіне тура тәуелді;

В) температура әр 100С-қа жоғарылағанда, реакция жылдамдығы 2-4 есе артады;

С) реакция жылдамдығы реакцияға түскен заттар санымен анықталады;

D) дұрыс жауабы жоқ;

Е) температура артқанда реакция жылдамдығы кемиді.

 

271. Реакция жылдамдығының температуралық коэффициенті 3-ке тең,температураны 400С жоғарылатсақ жылдамдық артады:

А) 81 есе; 

В) 27 есе;                                        

С) 35 есе;

D) 12 есе.

 

272. реакциясы өтіп жатқан жүйенің көлемін 2 есе арттырсақ, онда тура реакция жылдамдығы:

А) 8 есе кемиді;

В) 4 есе кемиді;   

С) 6 есе артады;

D) 2 есе артады;

Е) Өзгермейді.

 

273. Әрекеттесуші заттардың концентрациялары артқанда тепе-теңдік тұрақтысы:

А) өзгермейді;  

В) артады;   

С) кемиді;

D) артып, кемиді;

Е) белгісіз.

 

274. 2Fe(к)+3CI2(г)Þ2FeCI3 реакциясы үшін әсерлесуші массалар заңының өрнегі:

А) ;

В) ;

С) ;

D) .

 

275. Действие катализатора на повышение скорости химической реакции заключается:

А) понижение энергии активации;

В) повышении энергии активации;

С) увеличении числа активных молекул;

D) уменьшение числа активных столкновений.

275. Химиялық реакция жылдамдығының артуына катализатордың әсері:

А) активдендіру энергиясының төмендеуі;

В) активдендіру энергиясының артуы;

С) активті молекула санының артуы;

D) активті соқтығысулар санының кемуі;

Е)  пассивті молекулалар санының артуы.

 

276. Егер 2NO+CI2Û2NOCI реакциясында NO концентрациясы 4 есе артса, онда тура реакция жылдамдығы:

А) 16 есе артады;

В) 4 есе артады;                     

С) 16 есе кемиді;                   

D) 12 есе кемиді.

Е)  8 есе артады.

 

277. Химиялық реакцияның жылдамдық тұрақтысы тәуелді емес:

А) концентрацияға;    

В) температураға;                 

С) қысымға;                      

D) катализаторға;

Е) белгісіз.

 

278. А+2В=АВ2 реакцияның жылдамдық тұрақтысы 2·10-3 тең, егер  А және  В заттарының концентрациялары өзара тең және 0,4 моль/л-ді құраса, онда реакция жылдамдығы:

А) 1,28·10-3;                             

В) 3,2·10-3;

С) 2,0·10-3;

D) 3,2·10-4.

 

279. Температура артқанда реакция жылдамдығы арттады, себебі:

А) активті молекулалар саны артады;

В)  орташа кинетикалық энергия молекулалары кемиді;

С)  соқтығысу сандары өзгермейді;

D) активті молекулалар саны кемиді;

Е)  активтендіру энергиясы артады.

 

280.  2NO+O2Þ2NO2 реакциясы үшін әсерлесуші массалар заңының өрнегі:

                                       

А) ;

В) ;             

С) ;

D) .

281. Егер тура реакцияның жылдамдық тұрақтысы кері реакцияның  жылдамдық тұрақтысынан өте жоғары болса, онда:

А) бастапқы заттардың өнімдерге толық айналуы байқалады;

В) реакция тек бастапқы заттардың түзілу бағытына қарай өтеді;

С) реакция тепе-теңдік күйде болады;

D) реакция екі бағытта өтеді;

Е) жауабы жоқ.

 

282.  Н2+СI2Û2HCI жүйесіндегі Н2 концентрациясын  0,5 тен 1,5 моль/л-ге дейін, ал СІ2 концентрациясын  3 тен 6 моль/л-ге дейін өзгерттік. Тура реакция жылдамдығы:

А) 6 есе артты;                          

В) 4 есе кеміді;                  

С) 4 есе артты;

D) тұрақты болды;

Е) 2 есе кеміді.

 

283. Вант-Гофф ережесінің математикалық теңдеуі:

А) ;    

B) ; 

C) ;

D) .    

 

 

284. Тепе-теңдік тұрақтысына әсер ететін факторды көрсет:

А) температура;                        

В) қысым;                              

С) концентрация;

D) уақыт;

Е) көлем.

 

285. N2(г)+3Н2(г)=2NH3(г) реакциясы үшін кинетикалық теңдеу:

А) ;

В) ;

С) ;

D) .                                                                                            

 

286.  4NH3+5O2Û4NO+6H2O реакциясы үшін тепе-теңдік тұрақтысының өрнегі:

 

А) ;                             

В) ;

C) ;

D) .

                       

287. I2+H2SÛ2HI+S реакциясы үшін тепе-теңдік тұрақтысының өрнегі:

                               

A) ;                               

B) ;

С) ;

D) .

 

 

288.  N2(г)+3Н2(г) Û2NН3(г) реакциясы үшін сутектің концентрациясы 3 есе артса, реакция жылдамдығы:

А) 81 есе артады;                  

В) 9 есе артады;                    

С) 9 есе кемиді;

D) 27 есе артады.

 

289. 2NО(г)+О2(г)=2NО2(г) реакциялық ыдыстың көлемін 5 есе кемітсе тура реакция жылдамдығы:

А) 125 есе артады;

В)  5 есе артады;                 

С)  5 есе кемиді;          

D) 75 есе кемиді.

 

290. СаСО3ÛСаО+СО2 реакциясы үшін әсерлесуші массалар заңы:  υ=

А) ;                                              

В) ;

С) ;

D) .

 

291. С(қ)+О2(г)=СО2(г)  реакциясы үшін әсерлесуші массалар заңы:  υ =

А) ;

В) ;

С) ;

D) .

 

292.  СО+СІ2=СОСІ2 жүйесіндегі СО концентрациясын 4 есе, ал  СІ2 концентрациясын 3 есе арттырсақ тура реакция жылдамдығы:

А) 12 есе артады;                 

В) 4 есе артады;                        

С) 3 есе артады;

D) өзгермейді;

Е)  20 есе кемиді.

 

293. Температуралық коэффициент 3-ке тең, температура 10°С-қа артқанда реакция жылдамдығының өсуі:

А) 3 есе;                                    

В) 5 есе;                                      

С) 10 есе;

D) 20 есе;

Е) 1 есе.

 

294.   2А + В =  3С реакциясы үшін тура реакцияның жылдамдығы тең:

А) ;

В) ;

С) ;

D) ;

Е) .

 

295. Химиялық реакцияның  молекулалығы :

А) қарапайым сатыдағы реакцияға қатысатын молекулалар саны;

В) химиялық реакцияның барлық сатыларына қатысатын молекулалар саны ;

С) соңғы сатыдағы реакцияға қатысатын молекулалар саны;

D) реакция температурасының дәреже көрсеткіші;

Е) реакция температурасының дәреже көрсеткіші.

 

296. Реакция реті тең болады:

А) концентрация дәрежелерінің қосындысына;

В) қысым дәрежесінің көрсеткішіне;

С) температура қосындысына;

D) түрлі концентрацияға;

Е) дұрыс жауабы жоқ.

 

 

 

 

297. Нөлінші реттік жылдамдық константасы тең:

 А) ;

В) ;                 

С) ;                 

D)  

Е)  .

 

298. Нөлінші реттік жылдамдық константасы тең:

 А)  ;

В)  ;

С)  ;

D) ;

Е)  .   

 

299. Нөлінші реттік жылдамдық константасының өлшем бірлігі:

А) моль / л·сек; 

В) моль / л;

С) моль / сек;

D) моль – л;

Е) моль.

 

300. Бірінші реттік жылдамдық константасының өлшем бірлігі:

А) сек -1

В) моль -1

С) л·сек;

D) моль / л·сек;

Е) моль / л.